Psychosociaal trauma en rouwervaring

 

Het Rots en Water programma is een universele interventie dat zich richt op alle leerlingen van vier tot en met 18 jaar in het regulier en speciaal onderwijs. Daarnaast kan speciale aandacht uitgaan naar leerlingen met specifieke ondersteuningsbehoeften waarvoor verschillende Rots & Water specialisaties zijn ontwikkeld. Een daarvan is de specialisatie Rots & Water Trauma en Rouw. Het uitgangspunt van de psychofysieke Rots & Water methodiek is het gegeven dat ons primaire zelfgevoel wordt bepaald door een vitale verbinding met ons fysieke bewustzijn (lichaamsbewustzijn). Persoonlijke ontwikkeling, zelfregulatie en helingsprocessen zijn afhankelijk van het bewust zijn, en het kunnen reguleren van onze emoties en gevoelens die zich in het lichaam uitdrukken. Dat gegeven maakt het duidelijk waarom de psychofysieke Rots & Water methodiek ook kan worden aangewend bij kinderen, jongeren en volwassenen die te maken hebben gehad, of nog steeds kampen, met traumatische ervaringen.

Trauma heeft een psychofysieke impact op de persoon die ermee wordt geconfronteerd. Het kan diepe sporen achterlaten in het hoofd (cognitie, denken, taal, betekenisverlening), hart (emotie/gevoel) en lichaam (lichaamservaring- en duiding).  Een optimale begeleiding van kinderen, jongeren en volwassenen die met traumatische ervaringen zijn geconfronteerd, bestaat daarom idealiter uit een psychofysieke benadering waarbij én hoofd én hart én lichaamsbeleving centraal staan. Zo kan de psychofysieke Rots & Water methode in de handen van de ervaren, goed opgeleide psycholoog bijdragen aan een optimale, complementaire begeleiding van de gehele mens.

Trauma heeft invloed op het gevoel van (on)veiligheid en het (on)vermogen om contact te maken met de eigen gevoelens en kracht. Hierdoor kan ook het vermogen tot sociaal contact en sociale integratie worden geblokkeerd met als gevolg gevoelens van diepe eenzaamheid. De omringende wereld lijkt dan te snel te gaan en geen (minder) betekenis te hebben, waardoor trauma het gevoel kan geven buiten de gemeenschap en de tijd te staan.

Het gebruik van drugs (zoals Prozac of derivaten daarvan) zorgt o.a. voor een afname van de activiteit van de Amygdala (in het limbisch systeem) wat het gevoel van veiligheid vergroot. Echter, het richten van de aandacht op interne lichaamsprocessen zoals ademhaling, spierspanning in schouders/rug/buik/knieën, de ervaring van rust en kracht in de buik, de ervaring van een vitale verbinding tussen lichaam, emoties en bewustzijn heeft hetzelfde effect: de activiteit van de Amygdala neemt af en gevoelens van ontspanning, rust en veiligheid nemen toe. Déze weg kan een helingsproces op gang brengen waarbij de cliënt het heft zelf in handen houdt en/of leert nemen en i.s.m. een psycholoog of andere deskundige een weg leert gaan (hervinden) die leidt naar heling en zelfregulering.

In plaats van een afhankelijkheid van medicijnen te creëren, en daarmee misschien ook de onderliggende psychische problemen van de cliënt te negeren en/of toe te dekken, kan daarom in de begeleiding van cliënten ook een psychofysieke aanpak centraal worden gesteld. Naast de hierboven benoemde vaardigheden richten we ons ook op het ontwikkelen van belangrijke vaardigheden die bijdragen aan herstel en zelfregulatie, en proberen we weer een zinvol leven op te bouwen met geluksmomenten, hoe moeilijk en onbereikbaar dat soms ook lijkt.

Startpunt in de begeleiding is het contact maken met het lichaam om gevoelens van rust, ontspanning en kalmte te bevorderen. Daarnaast staat het ontwikkelen van een rustige en sterke psychofysieke basis centraal die gevoelens van veiligheid en competentie creëert om in momenten van stress altijd naar terug te kunnen keren. Dit is de eerste en misschien wel de belangrijkste stap naar zelfregulering en heling. Vanuit deze veiligheid verhogende psychofysieke basis is het makkelijker zelf momenten van rust en ontspanning te creëren om tot zelfreflectie te komen en een helingsproces op gang te brengen. Belangrijke vaardigheden daarbij zijn het contact maken met en leren inzetten van de eigen (innerlijke) kracht (fysiek en mentaal). Daarnaast het beter leren kennen en reguleren van de eigen emoties en gevoelens, de ontwikkeling van meer zelfkennis, gevoelens van competentie en zelfvertrouwen, en de ontwikkeling van sociale vaardigheden m.b.v. het Rots & Water referentiekader. Deze vaardigheden maken het stapsgewijs, en ieder in eigen tempo, mogelijk om (weer) contacten aan te gaan, (nieuwe) relaties te ontwikkelen en (weer) te functioneren in sociale netwerken.

Deze tweedaagse training richt zich op de basisvaardigheden en begrippen van het Rots & Water programma gerelateerd aan de specifieke ontwikkelingsopgaven van kinderen en jongeren die in hun leven te maken hebben (gehad) met trauma en/of de hierbij horende verlieservaring (rouw). Tijdens deze training leren de deelnemers hoe zij de verschillende Rots & Water vaardigheden samen met andere, nieuwe oefeningen kunnen inzetten om deze kinderen en jongeren aan te spreken op eigen veerkracht. Rots & Water draagt bij aan het normaliseren van de symptomen van trauma die activering van stressreacties oproepen. We doen dit door herstellende actiepatronen aan te spreken waardoor belemmerende overlevingsstrategieën veilig en stapsgewijs kunnen worden geneutraliseerd. Naast theoretische onderbouwingen over trauma, traumareacties en rouw zullen we gedurende de training vooral praktisch aan de slag gaan met verschillende werkvormen.

Praktische informatie

Taal: Nederlands (100%)
Locaties: Deze training vindt enkel plaats in Sportcentrum Oudenrijn bij Utrecht, elk jaar in september of oktober
Kosten: € 560,- (vrijgesteld van BTW). Kosten zijn inclusief koffie, thee, lunch en een reader
Tijden: Aanvang 08:30 uur (inloop mogelijk va. 08:00 uur). Einde 17:15 uur.
Duur: De training omvat twee aaneengesloten dagen met een contacttijd van 16 uur en een geschatte studielast van 16 uur.
Accreditatie: SKJ, Stichting Kwaliteitsregister Jeugd: 24 punten, SKJ215901. Accreditatie loopt tot 05-12-2026.
Trainers: Harriette Modderman, Freerk Ykema en Gerle Ykema

 

De Tweedaagse trauma-training is een specialisatietraining. De training is bedoeld voor professionals die werken met deze doelgroep en mag na afloop alleen worden ingezet binnen de setting waarin je bent opgeleid. Men dient voor deelname aan de training gecertificeerd Rots en Water trainer te zijn. Het is daarom verplicht om eerst de driedaagse Rots en Waterbasistraining te volgen voor het verkrijgen van een volledig inzicht in, en begrip van het Rots en Waterprogramma alvorens aan deze tweedaagse specialisaties deel te kunnen nemen. Geef daarom bij inschrijving aan wanneer en waar je de driedaagse hebt gevolgd. Alle trainers staan opgeslagen in de Rots en Water database. Alleen via het volgen van de driedaagse Rots en Water-basistraining verkrijgt men de accreditatie Rots en Watertrainer.

Deze training kan ook als incompany training worden ingekocht waarbij het gehele team kan worden getraind. Een incompany training levert een organisatie financieel voordeel op.