Wat is het Rots en Water programma?

Het Rots en Water programma is Nederlands meest verspreide wetenschappelijk onderbouwde methodiek voor de sociaal-emotionele ontwikkeling van kinderen en jongeren (4 tot 18+ jaar). 

Inmiddels is het programma wereldwijd een bewezen succes🌍
In meer dan 25 landen hebben professionals in het onderwijs, de jeugdzorg en de hulpverlening de Rots en Water training gevolgd, waarmee miljoenen kinderen zijn bereikt. Daarnaast wordt het programma door het Rots en Water Instituut ingezet voor volwassenen, variërend van teambuilding en weerbaarheid op de werkvloer tot trajecten binnen werk- en ontwikkelbedrijven.

De kernfilosofie van Rots en Water

Het programma leert vanuit rust te schakelen tussen twee kwaliteiten:

  • Rots: Staat voor het aangeven van de eigen grenzen, zelfstandig beslissingen kunnen nemen, en een eigen weg durven te gaan.
  • Water: Staat voor communicatie, luisteren, samen naar oplossingen zoeken en de grenzen van anderen respecteren.

Het leren hanteren van het Rots en Waterconcept geeft leerlingen meer inzicht in sociale situaties en de impact van hun eigen gedrag. Gaandeweg dit proces leren zij weloverwogen keuzes te maken tussen verschillende gedragsalternatieven en de afweging van de eigen belangen en die van een ander. Door fysieke oefeningen, rollenspellen en scenario-trainingen af te wisselen met zelfreflectie, psycho-educatie, kringgesprekken en transferopdrachten, passen leerlingen het geleerde direct toe in hun dagelijks leven.

Doelstelling en impact

Scholen en instellingen zetten Rots en Water in om een positieve ontwikkeling van sociale en emotionele competenties te bevorderen en het verminderen van problemen op het intrapersoonlijke en interpersoonlijke domein:

  • Intrapersoonlijk: Vergroten van zelfvertrouwen, zelfbeheersing, emotieregulatie, psychologisch welbevinden en seksuele autonomie; het verminderen van internaliserend gedrag en depressieve gevoelens.
  • Interpersoonlijk: Het opbouwen van positieve relaties, verminderen van pestgedrag, agressie en (seksueel) grensoverschrijdend gedrag.

Voor wie is het programma geschikt?

Rots en Water is een universele interventie voor het primair onderwijs (PO/SBO), Voortgezet onderwijs (VO/VSO) en het MBO. Het wordt klassikaal aangeboden, en kan daarnaast voor leerlingen met een specifieke hulpvraag worden ingezet.

Maatwerk bij specifieke ondersteuningsbehoeften

Na het succesvol afronden van de 3-daagse Rots en Water basistraining bieden onze verdiepende specialisatietrainingen de mogelijkheid om de kennis verder uit te breiden. In deze trainingen wordt geleerd hoe de principes en fysieke oefeningen van Rots en Water worden aangepast, gedifferentieerd en effectief ingezet voor kinderen en jongeren met specifieke sociaal-emotionele of fysieke uitdagingen.
Ondanks dat het om een universele interventie gaat is het noodzakelijk om bij vastgestelde psychiatrische problematiek en/of gedragsproblemen zoals hoge mate van impulsiviteit, depressie, extreme angst, agressieproblematiek en autismespectrumstoornissen vooraf in gezamenlijk overleg met de (intern of extern) behandelende deskundige, IB-er, Rots en Water trainer en ouders te beslissen of en hoe de leerling op aangepaste wijze aan de lessen deel kan nemen.

Implementatie op school

Een school kan op verschillende manieren starten met Rots en Water:

  1. Individueel initiatief: Eén of meerdere leerkrachten volgen de training en passen de lessen toe binnen hun eigen groep.
  2. Schoolbrede aanpak: De school kiest ervoor het programma geïntegreerd in het curriculum op te nemen. Teams volgen een incompany training en ondersteunend personeel leert de ‘Rots en Water taal’ via de ééndaagse introductietraining (EDIT).

Scholen die het programma volledig verankeren, kunnen in aanmerking komen voor het predicaat Rots en Water School.

Opleiding voor professionals

De Rots en Water opleidingen worden gegeven op HBO denk- en werkniveau. Rots en Water lessen mogen uitsluitend worden gegeven door gecertificeerde Rots en Water trainers binnen de pedagogische setting waarvoor zij zijn opgeleid (zoals leerkrachten, ALO-ers in het onderwijs).

  • Basistraining (9 tot 18+ jaar): De driedaagse Rots en Water basistraining leidt op tot gecertificeerd Rots en Water Basistrainer (24 contacturen + zelfstudie)
  • Specialisatie Basisschool onder- en middenbouw (4 tot 9 jaar): De tweedaagse specialisatietraining Rots en Water Basisschool richt zich op kinderen van groep 1 t/m 6 (16 contacturen + zelfstudie)
  • Overige specialisaties en nascholing: Er zijn verdiepende modules voor specifieke doelgroepen, zoals ASS, trauma, LVB, fysieke beperkingen, gezinnen.

Kwaliteit en licentie

Om de kwaliteit van het programma te waarborgen geldt een verplichte vierjaarlijkse hercertificering. Elke vier jaar na het behalen van het certificaat Rots en Water trainer dient de trainer deel te nemen aan een Opfrisdag of één van de Rots & Water specialisatietrainingen. Indien niet aan deze nascholingsverplichting wordt voldaan zal de betreffende Rots & Water trainer als niet-actief in de Rots en Water database worden opgenomen en zal dit op aanvraag van eventuele opdrachtgevers (schooldirectie, ouders etc.) worden gemeld.

Meer lezen of bekijken?

Voor een korte introductie van het Rots en Water programma zie de Rots en Water documentaire (gemaakt door Human Doc, uitgezonden NPO juli 2014):